امرالله صالح، معاون پیشین ریاستجمهوری افغانستان، در پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت گفته است که افغانستان همچنان از دید مردم این کشور و جامعه جهانی یک «مسئله حلناشده» باقی مانده و وضعیت کنونی این کشور را نمیتوان یک دولت ـ ملت عادی تلقی کرد.
صالح روز شنبه، ۲۴ اسد، در بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است که افغانستان همچنان در نگاه مردم و جامعه جهانی یک «پرونده حلناشده» است. او افزوده است که برخلاف تبلیغات طالبان، فضای حاکم بر کابل و دیگر شهرهای افغانستان، فضای جشن و شادی نیست و مردم احساس لازم برای برگزاری مراسم سالگرد را ندارند.
معاون پیشین ریاستجمهوری افغانستان با اشاره به مراسم پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت گفته است که در کابل، بهجز طالبان، بخش بزرگی از مردم در فضای کنونی احساس و زمینه لازم برای تجلیل از این رویداد را ندارند. او وضعیت حاکم بر پایتخت را بیشتر شبیه فضای سوگواری توصیف کرده است.
صالح نوشته است: «فضا، فضای سوگواری است، نه جشنی.» او افزوده است که اگر مردم در سوگ پایان نظام جمهوری نباشند، در سوگ چیزی قرار دارند که آن را «یک ضایعه ملی» توصیف کرده است. این اظهارات در حالی مطرح شده که طالبان پنجمین سالگرد بازگشت خود به قدرت را با برگزاری برنامهها و مراسم رسمی گرامی داشتهاند.
صالح همچنین ادعا کرده است که طالبان طی پنج سال گذشته حدود ۵۰ میلیارد افغانی را در بخش فواید عامه و برنامههای انکشافی هزینه کردهاند، اما به گفته او، هزینههای مربوط به سیاستهای سرکوبگرانه این گروه دستکم ۲۰ برابر این رقم بوده است. او برای این ادعا جزئیات یا اسناد مشخصی ارائه نکرده است.
معاون پیشین ریاستجمهوری افغانستان از طالبان خواسته است بودجه و مصارف خود را بهصورت شفاف منتشر کنند. او مدعی شده است که با انتشار این اطلاعات، مردم خواهند دید که اولویت اصلی طالبان تقویت «دستگاه سرکوب و معیشت ملیشهها» بوده است، نه تأمین رفاه عمومی و توسعه افغانستان.
صالح در بخش دیگری از اظهاراتش به توافقنامه دوحه میان امریکا و طالبان اشاره کرده و مدعی شده است که طالبان در نتیجه یک «معامله» به قدرت بازگشتهاند. او از طالبان خواسته است در صورت رد این ادعا، جزئیات ضمائم پنهان توافقنامه دوحه را منتشر کنند؛ ادعایی که در این بیانیه با ارائه اسناد یا جزئیات بیشتری همراه نشده است.
او در پایان، ساختار کنونی طالبان را «ضدملی» خوانده و پیشبینی کرده است که این ساختار در نهایت از میان خواهد رفت. صالح نوشته است که «تا سرنگونی طالب تنها زمان در میان است، نه اگر و مگر.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا برای افغانستان، پیشتر وضعیت افغانستان پس از پنج سال حاکمیت طالبان را بهتر از آنچه بسیاری در سال ۲۰۲۱ پیشبینی میکردند، ارزیابی کرده بود. دیدگاههای متفاوت مقامهای پیشین درباره وضعیت افغانستان، بازتابدهنده اختلاف نظر درباره پیامدهای پنج سال حاکمیت طالبان و آینده سیاسی این کشور است.
نویسنده:سلیمه آریایی
