اشرف غنی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، هشدار داد که کابل در مسیر تبدیل شدن به نخستین پایتخت بیآب جهان قرار دارد. او گفت در دوران ریاستجمهوریاش برنامههایی برای تأمین آب کابل تهیه شده بود، اما به گفته او، بیتوجهی به منافع ملی و نرسیدن به صلح عادلانه، مانع اجرای این برنامهها شد.
غنی روز پنجشنبه، ۱۸ سرطان، در یک پادکست به موضوع مدیریت آب، بهویژه آبهای هلمند، پرداخت و با اشاره به ضربالمثل معروف افغانستان گفت: «آب در کوزه و ما تشنهلبان میگردیم.» او این جمله را در اشاره به ظرفیتهای موجود و چالشهای مدیریت منابع آب بیان کرد.
در سالهای اخیر، گسترش ساختوسازهای غیراستاندارد، بتنریزی گسترده، حفر چاههای عمیق، ناکارآمدی سیستم فاضلاب و افزایش جمعیت، فشار قابلتوجهی بر منابع آب زیرزمینی کابل وارد کرده است. این عوامل، نگرانیها درباره آینده منابع آبی پایتخت را افزایش دادهاند.
گروه بینالمللی بحران نیز بهتازگی هشدار داده است که در صورت ادامه روند کنونی، منابع آب زیرزمینی کابل ممکن است تا سال ۲۰۳۰ بهطور کامل تخلیه شود. این نهاد تأکید کرده است که ادامه برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی، خطر کمبود شدید آب را افزایش خواهد داد.
نشانههای این بحران هماکنون در بخشهای مختلف کابل مشاهده میشود و سطح آبهای زیرزمینی در بسیاری از مناطق بهطور چشمگیری کاهش یافته است. این وضعیت، دسترسی شماری از شهروندان به آب آشامیدنی را با دشواری روبهرو کرده است.
کاظم همایون، کارشناس محیط زیست، در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال گفت که کابل در کمتر از سه دهه، از شهری با منابع آبی نسبتاً پایدار به یکی از آسیبپذیرترین شهرهای منطقه تبدیل شده است. به گفته او، ادامه روند کنونی میتواند پیامدهای گستردهای برای ساکنان این شهر داشته باشد.
این کارشناس هشدار داد که اگر وضعیت موجود ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ یا حتی زودتر، بخشهایی از کابل، از جمله دشت برچی، کارته چهار، خواجهرواش، تایمنی، شرکت، ده افغانان، شهرنو و مناطق اطراف آن، با خشک شدن گسترده چاههای آب مواجه خواهند شد.
همایون همچنین تأکید کرد که خطر کاهش شدید ذخایر آب زیرزمینی تنها به کابل محدود نیست و شهرهای هرات و مزار شریف نیز با چالشهای مشابه روبهرو هستند. به گفته او، مدیریت پایدار منابع آب برای جلوگیری از گسترش این بحران، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
نویسنده:سلیمه آریایی
