هند اعلام کرده است که در جستوجوی راهی برای دریافت دوباره معافیت از تحریمهای امریکا است تا بتواند به فعالیتهای خود در بندر چابهار ادامه دهد. معافیت تحریمی امریکا برای این پروژه در ۶ ثور، برابر با ۲۶ اپریل، به پایان رسید.
این معافیت به هند اجازه میداد بدون مواجهه با تحریمهای امریکا، در توسعه و بهرهبرداری از بندر چابهار مشارکت کند. از آنجا که این بندر در ایران قرار دارد، به طور کلی مشمول تحریمهای گسترده امریکا علیه ایران است.
ایالات متحده در سال ۲۰۱۸ برای بندر چابهار معافیتی ویژه صادر کرد. هدف از این تصمیم، حمایت از تجارت و بازسازی افغانستان و فراهمسازی دسترسی این کشور به آبهای آزاد عنوان شده بود. به همین دلیل، هند با وجود تحریمهای اعمالشده علیه ایران، اجازه یافت در پروژههای مرتبط با این بندر مشارکت کند.
کیرتی وردان سینگ، از مقامهای وزارت امور خارجه هند، در پاسخ به پرسش نمایندگان پارلمان این کشور گفت که بندر چابهار با هدف ایجاد مسیر ارتباطی میان هند و افغانستان توسعه یافته است.
این معافیت در سالهای بعد چندین بار تمدید شد، اما دولت امریکا در سال ۲۰۲۵ و در چارچوب سیاست «فشار حداکثری» علیه ایران، آن را لغو کرد. پس از آن، هند برای حفظ فعالیتهای خود در بندر چابهار وارد گفتوگو با مقامهای امریکایی شد و در برخی مقاطع، معافیتهای موقت و محدود دریافت کرد.
هند اعلام کرده است که از طریق بندر چابهار در پی کمک به بازسازی و توسعه اقتصادی افغانستان و همچنین گسترش تجارت خود با کشورهای آسیای میانه است. یک شرکت دولتی هند نیز از سال ۲۰۱۸ مدیریت بخشی از عملیات این بندر را بر عهده دارد.
دهلی نو در ماه می ۲۰۲۴ قراردادی را با سازمان بنادر و دریانوردی ایران امضا کرد که بر اساس آن متعهد شد ۱۲۰ میلیون دالر در پروژه بندر چابهار سرمایهگذاری کند. دولت هند میگوید تمامی این مبلغ پرداخت شده و آخرین بخش آن در ماه آگست ۲۰۲۵ به ایران انتقال یافته است.
مقامهای هندی اکنون در تلاشاند راهکاری بیابند که بر اساس آن، فعالیت این کشور در بندر چابهار بدون نقض تحریمهای امریکا ادامه یابد.
نویسنده:سلیمه آریایی
