اظهارات اخیر محمود خان اچکزی، سیاستمدار و رهبر اپوزیسیون پاکستان، درباره دریافت تذکره افغانستان از سوی پشتونهای پاکستان، واکنش شماری از چهرههای سیاسی افغانستان را در پی داشته است.
اچکزی در پیامی در شبکه اجتماعی اکس نوشت که میلیونها شهروند پاکستانی دارای تابعیت دوگانه کشورهای مختلف هستند و به باور او، هر پشتون باید تذکره افغانستان را دریافت کرده و آن را آشکارا به نمایش بگذارد. او همچنین مدعی شد که سیمخاردار در امتداد مرز افغانستان و پاکستان به دستور ایالات متحده امریکا نصب شده است.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که اچکزی در سالهای گذشته نیز بارها از پیوندهای قومی پشتونها در دو سوی مرز حمایت کرده و از برخی سیاستهای دولت پاکستان انتقاد کرده است.
در واکنش به این سخنان، نصیر اندیشه، نماینده افغانستان در ژنو، تأکید کرد که نسل جوان افغانستان باید چنین دیدگاههایی را که به گفته او در امور داخلی کشور مداخله تلقی میشود، بهطور قاطع رد کند.
اندیشه در ادامه اظهار داشت که هویت مستقل و ساختار اجتماعی افغانستان نباید به ابزاری برای اهداف و رقابتهای سیاسی فرامرزی تبدیل شود. او همچنین هشدار داد که گسترش ناسیونالیسم قومی فرامرزی میتواند زمینهساز تنشها و بیثباتیهای گسترده در منطقه شود.
وی با اشاره به تحولات تاریخی قرن بیستم گفت که چنین رویکردهایی ممکن است پیامدهایی مشابه بحرانهای قومی در یوگسلاوی سابق به همراه داشته باشد.
اندیشه در بخش دیگری از اظهارات خود، اداره طالبان را «رژیم قومی، افراطی و انحصارطلب» توصیف کرد و مدعی شد که سیاستهای این گروه افغانستان را در شرایطی حساس و شکننده قرار داده است.
او همچنین از سیاستمداران پشتون پاکستان خواست به جای ورود به مسائل داخلی افغانستان، بر چالشهای سیاسی، حقوقی و قانون اساسی کشور خود تمرکز کنند.
فوزیه کوفی، نماینده پیشین پارلمان افغانستان و فعال حقوق زنان، نیز با اشاره به جنبههای حقوقی موضوع تأکید کرد که دریافت تابعیت، تابعیت دوگانه یا تذکره ملی در کشورهای مختلف از مسیرهای قانونی انجام میشود و با صدور بیانیههای سیاسی قابل تحقق نیست.
کوفی خطاب به اچکزی پرسید که بر چه مبنایی تصور میکند یک موضعگیری سیاسی میتواند افراد را واجد شرایط دریافت تذکره افغانستان کند. او همچنین یادآور شد که برخی اعضای تحریک طالبان پاکستان و خانوادههای آنان پیشتر تذکره افغانستان دریافت کردهاند.
اظهارات اچکزی در شرایطی مطرح شده است که تنشها میان پاکستان و طالبان، بهویژه در زمینه امنیت مرزی و روند اخراج مهاجران افغان از پاکستان، همچنان ادامه دارد. تا زمان انتشار این خبر، دولت پاکستان و طالبان واکنش رسمی به این اظهارات نشان ندادهاند.
نویسنده:سلیمه آریایی
