سرور دانش، معاون رئیسجمهور پیشین افغانستان، خواستار تشکیل «حکومت در تبعید» بهعنوان مرجع عالی تصمیمگیری شد و گفت که این ساختار میتواند زمینه را برای شکلگیری یک دوره انتقالی در افغانستان فراهم کند.
آقای دانش این سخنان را روز یکشنبه در نشست مجازی «مجلس پنجمین سال تحویلدهی قدرت به گروه طالبان» مطرح کرد. این نشست از سوی مجمع ملی برای نجات افغانستان و شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان برگزار شده بود.
دانش گفت که در شرایط کنونی، دو جبهه در برابر یکدیگر قرار گرفتهاند؛ به گفته او، یک طرف عدالتخواهان و در طرف دیگر طالبان قرار دارند. او طالبان را گروهی مستبد و طرفدار «آپارتاید جنسیتی» توصیف کرد و گفت که این گروه در برابر مردم افغانستان، زنان و جامعه جهانی قرار گرفته است.
او تأکید کرد که مخالفت با طالبان به معنای مخالفت با قوم، فرهنگ یا زبان مشخصی نیست و هدف، فراهمکردن شرایطی است که مردم افغانستان بتوانند در کنار یکدیگر و بهصورت برادرانه زندگی کنند.
دانش گفت: «آنچه ما با آن مخالف هستیم، منطق انحصار است.» او افزود که استبداد نباید با استبداد دیگری جایگزین شود و هیچ فرد یا گروهی نباید خود را صاحب حقیقت مطلق بداند.
معاون رئیسجمهور پیشین افغانستان هشدار داد که اگر طالبان روزی سقوط کند، اما به ریشههای اساسی بحرانهای سیاسی و اجتماعی افغانستان پرداخته نشود، احتمال تکرار چرخه خشونت و جنگ داخلی دهه هفتاد خورشیدی وجود خواهد داشت.
او نقش ساختار و محتوای نظام سیاسی را در شکلگیری مشکلات افغانستان مهم دانست و گفت که استبداد سیاسی در دورههای مختلف تاریخ این کشور وجود داشته است.
دانش افزود که اقوام افغانستان دارای هویتهای تاریخی و جغرافیایی متمایز هستند، اما همه شهروندان باید از حقوق برابر برخوردار باشند و هیچ گروهی نباید به دلیل قومیت یا پیشینه خود از حقوق شهروندی محروم شود.
او همچنین خواستار غیرمتمرکزشدن نظام سیاسی افغانستان شد و گفت که واگذاری صلاحیتها به ادارههای محلی، خودمختاری مناطق و فدرالیسم از شیوههای غیرمتمرکزسازی قدرت به شمار میروند و میتوانند برای افغانستان الگوی مناسب حکومتداری باشند.
دانش بخش بزرگی از ویرانیهای افغانستان را ناشی از ایدئولوژی و افراطگرایی در نظامهای سیاسی دانست و گفت که چنین رویکردهایی در دورههای مختلف، آزادیها و حقوق مردم افغانستان را محدود یا سلب کردهاند.
او گفت که همه انحصارگرایان، آگاهانه یا ناآگاهانه، خود را در جایگاه حاکم مطلق قرار میدهند. به گفته دانش، این «مدعیان خدایی» باید کنار زده شوند و اقتدار سیاسی به مردم واگذار شود.
دانش در ادامه، «دموکراسی دینی» را مدل پیشنهادی خود برای نظام سیاسی آینده افغانستان عنوان کرد؛ نظامی که به گفته او باید آزادیهای مدنی و آزادی بیان را تضمین کند، حقوق همه شهروندان را برابر بداند، قدرت را بهگونه عادلانه تقسیم کند و فرصت مشارکت را برای همه فراهم سازد.
نویسنده:سلیمه آریایی
