هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، «قانون حفظ آثار جهادی» را توشیح کرده است؛ قانونی که بر اساس آن نهادهای مختلف این گروه موظف شدهاند روایتها، اسناد و آثار مرتبط با جنگ ۲۰ ساله طالبان را جمعآوری، ثبت و نگهداری کنند. این سند در دو فصل و ۱۴ ماده تدوین شده و روز دوشنبه ۱۸ جوزا از سوی وزارت عدلیه طالبان منتشر شده است.
بر اساس این قانون، نهادهای ملکی و نظامی طالبان مکلفاند روایتهای مربوط به جنگ این گروه با نیروهای ناتو و نظام جمهوری پیشین افغانستان را بهصورت کتبی و صوتی گردآوری، ثبت و منتشر کنند. همچنین در ساختار وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان ریاستی ویژه با عنوان «ریاست عمومی حفظ آثار جهادی» ایجاد شده است.
مطابق ماده هفتم این قانون، این ریاست مسئول ثبت و نگهداری آثار مادی و معنوی جنگ طالبان در فاصله سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱، تاریخ شکلگیری تحریک اسلامی طالبان و همچنین مستندسازی آنچه در متن قانون «جنایات و مظالم دشمن» خوانده شده، خواهد بود.
در ماده دوازدهم این سند تصریح شده است که این ریاست اجازه ثبت، نگهداری و نشر تصاویر موجودات زنده را ندارد و تمامی اسناد و روایتها باید تنها بهصورت متن یا فایلهای صوتی حفظ شوند.
بر اساس ماده هشتم قانون، حملات انتحاری و رویدادهای مرتبط با این حملات نیز باید ثبت و مستندسازی شوند. همچنین این ریاست موظف شده است مواردی را که در قانون بهعنوان «ناهنجاریهای اخلاقی، فرهنگی، عقیدتی و سیاسی» و نیز «تعصبات قومی، سمتی و زبانی» در نظام جمهوری پیشین توصیف شدهاند، جمعآوری و ثبت کند.
در بخش دیگری از این قانون آمده است که نمونههایی از تانکها، هلیکوپترها، توپها، وسایط جنگی و سایر تجهیزات بهجامانده از جنگ در موزیمها به نمایش گذاشته شوند. همچنین در مواردی که تجهیزات اصلی در دسترس نباشند، نمونههای مشابه آنها ساخته و در معرض دید قرار گیرند.
این سند همچنین بر ثبت و نگهداری وسایل مورد استفاده طالبان در دوران جنگ، از جمله سلاحهای سبک و سنگین، ماینها، بشکههای انفجاری دستساز، موشکها، تلههای انفجاری و ریموتکنترلها تأکید کرده و خواستار ثبت جزئیات این موارد بهصورت مکتوب شده است.
در قانون جدید طالبان، آثار معنوی نیز بخشی از میراث جهادی تعریف شدهاند. قصهها، خاطرات، اشعار، ترانهها، روایتهای شفاهی و حماسههای جنگجویان کشتهشده طالبان از جمله مواردی هستند که باید جمعآوری و حفظ شوند، هرچند استفاده از تصاویر این افراد ممنوع اعلام شده است.
طالبان در سالهای اخیر نمایشگاههایی با عنوان «آثار جهادی» در کابل، قندهار، کاپیسا و شماری دیگر از ولایتها برگزار کردهاند. در این نمایشگاهها، انواع تجهیزات و ابزارهای مورد استفاده در دوران جنگ، از جمله جلیقههای انتحاری، بشکههای انفجاری دستساز، ماینهای مقناطیسی و دیگر تجهیزات نظامی به نمایش گذاشته شده است. در برخی موارد نیز گزارشهایی از نمایش مهمات و تسلیحات منفجرنشده در این نمایشگاهها منتشر شده است.
نویسنده:سلیمه آریایی
