بر اساس گزارش تازه روزنامه «نیویارک تایمز»، هرچند طالبان محدودیتهای گستردهای بر زنان افغان وضع کردهاند، اما برای جلوگیری از فروپاشی اقتصادی، به برخی زنان اجازه دادهاند تا تجارت و کسبوکارهای کوچک را آغاز کنند. با این حال، این زنان همچنان مکلفاند قوانین و محدودیتهایی را که از سوی طالبان تعیین شده، بهطور جدی رعایت کنند.
این روزنامه بر اساس مصاحبه با ۱۲ زن کارآفرین در افغانستان گزارش داده است که پس از بازگشت طالبان به قدرت، محروم شدن زنان از حق آموزش و کار، هزاران زن را از منابع درآمدیشان بیبهره کرده است. بسیاری از این زنان که نانآور خانوادههای خود بودند، برای ادامه زندگی به کسبوکارها و فعالیتهای کوچک روی آوردهاند، اما با مشکلات و موانع زیادی روبهرو هستند.
بر اساس این گزارش، دختران و زنانی که پیشتر آرزو داشتند وکیل، انجینیر یا استاد دانشگاه شوند، اکنون به قالینبافی، فروش لوازم آرایشی و سایر فعالیتهای حرفهای روی آوردهاند، زیرا طالبان به زنان در بسیاری از ادارات دولتی و غیردولتی و همچنان در سالنهای آرایش اجازه کار نمیدهد.
گزارش میافزاید که زنان شاغل روزبهروز با محدودیتهای سختتری مواجه میشوند. حدود دو هفته پیش در هرات، شماری از زنان در پیوند به نحوه رعایت حجاب با آزار و بازداشت روبهرو شدند و اعتراضها علیه این اقدامات نیز به شدت سرکوب شد.
پس از نزدیک به پنج سال حاکمیت طالبان، تجارت و کارآفرینی برای بسیاری از زنان افغان آخرین راه بقا اقتصادی به شمار میرود. بهناز سلجوقی، نماینده زنان تاجر در هرات، گفته است: «در افغانستان تنها امید باقیمانده برای زنان، تجارت است.»
این گزارش همچنان نشان میدهد که در ولایتهای مختلف، بسیاری از زنان کارآفرین به دلیل نبود سرپرست مرد نمیتوانند بهتنهایی برای فروش تولیدات و بازاریابی به کابل یا دیگر ولایتها سفر کنند.
سخنگوی وزارت کار و امور اجتماعی طالبان، سمیعالله ابراهیمی، گفته است که به زنان زمانی اجازه فعالیتهای تجاری داده میشود که به گفته او «اصول» را رعایت کنند.
بر اساس معلومات اتاق تجارت و صنایع افغانستان، در حال حاضر بیش از ۱۰ هزار زن دارای جواز رسمی تجارت هستند. اما برآورد بانک جهانی نشان میدهد که حدود ۱۲۰ هزار زن دیگر بدون جواز رسمی در کسبوکارهای کوچک مصروفاند، و به همین دلیل کسبوکارهای کوچک یکی از بزرگترین منابع اشتغال برای زنان افغان به شمار میرود.
نویسنده:سعد سمیر
