طالبان در قانون جدید مربوط به نیروی انتظامی، واژه «پولیس» را به «شرطه» تغییر داده است. «شرطه» اصطلاحی عربی است که در برخی کشورهای عربزبان برای اشاره به نیروی پولیس به کار میرود و از این پس در اسناد رسمی حکومت طالبان جایگزین واژه پیشین خواهد شد.
حفیظالله معروف، خبرنگار بیبیسی در کابل، به نقل از منابعی در حکومت طالبان گزارش داده است که بحث درباره تغییر نام پولیس چند ماه پیش در نشست مقامهای ارشد طالبان در قندهار مطرح شده بود. به گفته این منابع، موضوع تغییر برخی اصطلاحات اداری و حکومتی در آن نشست مورد بررسی قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، مولوی هبتالله آخندزاده در آن جلسه از مسئولان حکومت خواسته بود شماری از نامها و اصطلاحاتی که به باور او ریشه خارجی دارند، با واژههایی از زبانهای ملی، یعنی فارسی دری و پشتو، جایگزین شوند. همچنین تأکید شده بود که واژههای انتخابی دارای پیشینه و مفهوم اسلامی باشند.
منابع افزودهاند که برای جایگزینی واژه «پولیس» گزینههای مختلفی مطرح شده بود. از جمله واژه «ساتندوی» نیز پیشنهاد شده بود، اما در نهایت تصمیم گرفته شد که اصطلاح «شرطه» به عنوان نام رسمی نیروی پولیس مورد استفاده قرار گیرد.
به گفته این منابع، قانونی که حدود ۲ هفته پیش در قندهار تصویب شده، اکنون در کابل وارد مرحله اجرا شده است. در متن این قانون، در تمامی موارد به جای واژه «پولیس» از واژه «شرطه» استفاده شده و نهادهای مربوط موظف شدهاند این تغییر را در مکاتبات و اسناد رسمی رعایت کنند.
در همین حال، زینالله عابر، رئیس دفتر وزیر امور داخله طالبان، نیز در یک نوار تصویری از واژه «شرطه» استفاده کرده است؛ اقدامی که نشان میدهد این اصطلاح به تدریج در ساختار اداری و رسانهای حکومت طالبان جایگزین واژه «پولیس» خواهد شد.
منتقدان این تصمیم میگویند که در نبود نهادهای قانونگذاری از جمله پارلمان، تغییر نام نهادهای رسمی با تصمیم مقامهای محدود حکومتی میتواند در آینده زمینهساز بحثهای حقوقی و واکنشهای اجتماعی شود. آنان معتقدند چنین تغییراتی نیازمند بررسی گسترده و اجماع ملی است.
از سوی دیگر، برخی کارشناسان معتقدند اجرای کامل این تصمیم زمانبر خواهد بود؛ زیرا وزارت امور داخله طالبان باید نام جدید را بر روی وسایط نقلیه، یونیفورمها، تابلوها، اسناد اداری، مهرها و سایر تجهیزات و اقلام مرتبط اعمال کند.
همچنین شماری از منتقدان به هزینههای مالی این تغییر اشاره کرده و میگویند اجرای چنین طرحی مستلزم صرف منابع مالی قابل توجهی است. به باور آنان، در شرایط کنونی در افغانستان اولویتهای مهمتری وجود دارد و هنوز میزان دقیق هزینههای اجرای این طرح مشخص نشده است.
گزارشها حاکی است که تغییر نام پولیس به شرطه تنها یکی از اصلاحات در قانون جدید نیروی انتظامی حکومت طالبان است. با این حال، جزئیات سایر تغییرات اعمالشده در این قانون تاکنون به صورت رسمی منتشر نشده است.
نویسنده:سلیمه آریایی
