شاید حاجی قربان تصور میکرد مراسم ازدواجش، مانند بسیاری از ازدواجهای مشابه در سالهای گذشته، در همان چارچوب خانواده و روستا باقی بماند. اما انتشار چند تصویر و ویدئو در شبکههای اجتماعی کافی بود تا این مراسم به یکی از پربحثترین موضوعات روز افغانستان تبدیل شود و توجه گسترده کاربران را به خود جلب کند.
آنچه این ازدواج را در کانون توجه قرار داد، تنها اختلاف سنی قابل توجه میان داماد و عروس نبود؛ بلکه زمان و شرایطی بود که این رویداد در آن رخ داد. افغانستان امروز با محدودیتهای گسترده در زمینه آموزش دختران، حضور اجتماعی زنان و دیگر مسائل مرتبط با حقوق آنان روبهرو است؛ از همین رو، هر رویدادی که به این موضوعات ارتباط پیدا کند، با حساسیت و توجه بیشتری از سوی افکار عمومی دنبال میشود.
در ادامه این ماجرا، واکنش تند حاجی قربان به انتقادهای مطرحشده نیز به پایان یافتن بحثها کمکی نکرد. انتشار ویدئوی پاسخ او موج تازهای از واکنشها را در میان کاربران شبکههای اجتماعی برانگیخت و دامنه گفتوگوها را بیش از پیش گسترش داد. تجربه نشان داده است که در فضای شبکههای اجتماعی، پاسخهای احساسی اغلب به کاهش توجه منجر نمیشوند، بلکه موضوع را بیش از گذشته در معرض دید مخاطبان قرار میدهند.
با این حال، محور اصلی این ماجرا شخص حاجی قربان نیست؛ بلکه تغییری است که در شیوه نگاه و واکنش جامعه افغانستان مشاهده میشود. افکار عمومی امروز بسیاری از رویدادهای اجتماعی را بدون پرسش و نقد نمیپذیرد و شبکههای اجتماعی به بستری برای طرح دیدگاههای متفاوت درباره سنتها، تصمیمهای فردی و مسائل اجتماعی تبدیل شدهاند؛ موضوعی که نشاندهنده افزایش نقش گفتوگو و مشارکت عمومی در فضای رسانهای کشور است.
نویسنده:سلیمه آریایی
