کشف سنگ سلجوقی با نام «محمد» در محوطه باستانی آنی ترکیه.
باستانشناسان در جریان کاوشهای محوطه تاریخی آنی در استان قارص ترکیه، قطعهسنگی تزئینی متعلق به دوره سلجوقی کشف کردهاند که در طرح آن نام «محمد» با خط کوفی دیده میشود. این سنگ در جریان کاوشهای گورستان سلجوقی آنی پیدا شده است؛ کاوشهایی که از سال ۲۰۲۱ در این منطقه ادامه دارد.
این قطعهسنگ ۵۱ سانتیمتر طول و ۲۱ سانتیمتر عرض دارد و در بخش مرکزی آن نقش یک ستاره هشتپر دیده میشود. در اطراف این نقش نیز کتیبهای با خط کوفی قرار گرفته که نام «محمد» در طراحی اصلی آن چند بار تکرار شده است. با این حال، به دلیل آسیبدیدگی و باقی ماندن تنها بخشی از سنگ، همه نوشتههای طرح اولیه امروز قابل مشاهده نیستند.
بر اساس توضیحات منتشرشده از سوی کارشناسان، در بخش باقیمانده سنگ سه مورد از این نوشتهها قابل خواندن است و با توجه به ساختار و الگوی تزئینی اثر، احتمال داده میشود که نام «محمد» در طرح کامل سنگ شش بار تکرار شده باشد. از این رو، شمار ششگانه به ساختار اصلی اثر مربوط است و نه لزوماً تعداد نوشتههای قابل مشاهده در قطعه باقیمانده.
کارشناسان همچنین احتمال دادهاند که این سنگ بخشی از یک آرامگاه گنبددار مربوط به دوره سلجوقی بوده باشد. با این حال، این موضوع هنوز به عنوان یک احتمال باستانشناختی مطرح است و بررسیهای بیشتر برای تعیین محل اصلی استفاده از سنگ و ارتباط آن با بناهای تاریخی منطقه ادامه دارد.
محوطه باستانی آنی که در نزدیکی مرز ترکیه و ارمنستان قرار دارد، از مهمترین محوطههای تاریخی منطقه قفقاز و آناتولی به شمار میرود. این شهر تاریخی در دورههای مختلف تحت حاکمیت حکومتهای گوناگون قرار داشته و آثار معماری متعلق به دورههای مختلف در آن باقی مانده است.
کشف این قطعه در جریان ادامه کاوشهای گورستان سلجوقی آنی، اطلاعات تازهای درباره هنر، معماری و کاربرد کتیبههای مذهبی در این دوره تاریخی فراهم کرده است. باستانشناسان امیدوارند ادامه تحقیقات بتواند اطلاعات بیشتری درباره پیشینه این سنگ و بنایی که احتمالاً بخشی از آن بوده است، ارائه کند.
نویسنده:سلیمه آریایی
