از بلخ تا جهان؛ آثار رابعه بلخى از مرز فارسى فراتر رفت و به ١٠ زبان دنيا منتشر شد.

اشعار رابعه بلخی در قالب مجموعه‌ای به ۱۰ زبان منتشر شد.

آثار باقی‌مانده از رابعه بلخی، از نخستین شاعران زن پارسی‌گوی، در قالب مجموعه‌ای با عنوان «کار ناپدید» به ۱۰ زبان ترجمه و منتشر شده است.

بر اساس گزارشی که از سوی تارنمای دانشگاه بین‌المللی زبان‌های خارجی تاجیکستان به نام ساتم اولوغ‌زاده منتشر شده، مجموعه‌ای از آثار و اشعار منسوب به رابعه بلخی به زبان‌های فارسی، روسی، انگلیسی، چینی، کوریایی، ژاپنی، فرانسوی، آلمانی، عربی و اوزبیکی برگردان شده است.

این اقدام با هدف معرفی میراث ادبی رابعه بلخی در سطح بین‌المللی و افزایش شناخت از ادبیات کلاسیک فارسی انجام شده است.

رابعه بلخی، مشهور به رابعه بنت کعب قزداری، از چهره‌های برجسته شعر فارسی در سده چهارم هجری و از نخستین شاعران زن شناخته‌شده در ادبیات فارسی است. منابع ادبی او را هم‌عصر رودکی دانسته‌اند و بخش‌هایی از اشعار عاشقانه او در آثار تذکره‌نویسان و شاعران پس از وی حفظ شده است.

با این حال، باید توجه داشت که دیوان کاملی از رابعه بلخی در دست نیست و آنچه امروزه از شعر او باقی مانده، قطعات و ابیاتی پراکنده است. از جمله مشهورترین ابیات منسوب به او، غزلی است که با بیت «عشق او باز اندر آوردم به بند» آغاز می‌شود.

ترجمه آثار باقی‌مانده رابعه به زبان‌های گوناگون می‌تواند گامی در جهت معرفی جایگاه زنان در تاریخ ادبیات فارسی و آشنایی مخاطبان کشورهای مختلف با میراث شعر کلاسیک فارسی باشد.

ترجمه به زبان‌های انگلیسی، روسی، چینی، ژاپنی، فرانسوی، آلمانی، عربی و دیگر زبان‌ها همچنین می‌تواند زمینه‌ای برای پژوهش‌های تطبیقی درباره شعر زنان و ادبیات کلاسیک فارسی فراهم کند.

رابعه بلخی در تاریخ ادبیات فارسی جایگاهی ویژه دارد؛ زیرا نام او در شمار نخستین زنانی قرار دارد که اشعار فارسی از او در منابع ادبی ثبت شده است. پژوهش‌های ادبی موجود نیز شماری از اشعار او را از طریق منابعی مانند «الهی‌نامه» عطار و تذکره‌های قدیمی بازشناسی کرده‌اند.

انتشار این مجموعه در ۱۰ زبان، در صورت تأیید مشخصات کتاب و نسخه‌های ترجمه‌شده، می‌تواند رویدادی قابل توجه برای معرفی میراث رابعه بلخی در خارج از حوزه فارسی‌زبانان باشد.

رابعه که داستان زندگی و عشق او به بکتاش در ادبیات فارسی بازتاب گسترده‌ای یافته، قرن‌ها پس از مرگش همچنان یکی از نمادهای برجسته حضور زنان در تاریخ شعر فارسی به شمار می‌رود.

انتشار ترجمه‌های چندزبانه از آثار باقی‌مانده او می‌تواند بار دیگر نام این شاعر بلخی را در فضای ادبی و دانشگاهی جهان مطرح کند.

نویسنده:سلیمه آریایی