د نويو سيمه ييزو غونډو له ترسره کېدو سره هممهاله، ايران او پاکستان يو ځل بيا د افغانستان تحولات له امنيتي زاويې وڅېړل او د سيمې پر ثبات يې د هغوی پر پايلو ټینګار وکړ. د دواړو هېوادونو چارواکو په بېلابېلو ناستو کې، افغانستان د سيمې په امنيتي او سياسي خبرو اترو کې يو له مهمو موضوعاتو څخه وباله.
په قرغزستان کې د شانګهای همکارۍ سازمان د بهرنيو چارو وزيرانو په غونډه کې، د افغانستان حالت د بحثونو يو له اصلي محورونو څخه و. د ايران د بهرنيو چارو وزير، عباس عراقچي اعلان وکړ چې تهران د هر هغه اقدام ملاتړ کوي چې د يوه امن، باثباته، پرمختللي، له ترهګرۍ څخه پاک او د ټولګډونه حکومت لرونکي افغانستان له رامنځته کېدو سره مرسته وکړي.
هغه وويل: «د ايران اسلامي جمهوريت د هر هغه نوښت ملاتړ کوي چې د يوه امن، باثباته، پرمختللي، له ترهګرۍ څخه پاک او له ټولګډونه حکومت څخه د برخمن افغانستان د بڼه نيولو لامل شي، او په ځانګړې توګه د دغه هېواد او دوست او ورور هېواد پاکستان ترمنځ د نښتو او تاوتريخوالي د پای ته رسېدو غوښتونکی دی.»
په ورته وخت کې، د پاکستان د بهرنيو چارو وزير، اسحاق ډار د اسه آن په سيمه ييزه مجمع کې، په افغانستان کې د مېشتو وسله والو ډلو ګواښ د سيمې يو له مهمو امنيتي ننګونو څخه ونوماوه.
هغه يو ځل بيا ادعا وکړه چې د پاکستان تحريک طالبان او د بلوچستان ازادي بښونکی پوځ د افغانستان له خاورې څخه پر پاکستان د بریدونو لپاره استفاده کوي. د طالبانو چارواکو دا ادعاوې رد کړي دي او تل يې ټینګار کړی چې چا ته به اجازه ورنکړي چې د افغانستان خاوره د بل هېواد پر ضد وکاروي.
د پاکستان د بهرنيو چارو وزير وويل: «پاکستان د افغانستان له طالبانو څخه يوازې يوه تمه لري؛ دا چې اجازه ورنکړي د افغانستان له خاورې څخه د پاکستان پر ضد د ترهګیزو اقداماتو لپاره استفاده وشي. که طالبان پر خپلو ژمنو عمل وکړي، په سوېلي اسيا، مرکزي اسيا او تر هغې په هاخوا کې به د سوداګرۍ د پراختيا، د اړيکو د غځولو، سيمه ييز ترانزيټ او اقتصادي او ټولنيز پرمختګ لپاره پراخ فرصتونه برابر شي.»
اسحاق ډار همدا راز د اسه آن د سيمه ييزې مجمع له غړو وغوښتل تر څو د هغو هڅو ملاتړ وکړي چې موخه يې د سيمه ييزې سولې او امنيت د ګواښلو لپاره د افغانستان له خاورې څخه د استفادې مخنيوی دی.
هغه زياته کړه: «غواړم له دې مهم تريبون څخه په استفادې د افغانستان له طالبانو او په سيمه کې د ترهګرۍ له ټولو ملاتړو وغواړم چې اجازه ورنکړي د افغانستان خاوره د ګاونډيو هېوادونو يا بل هر هېواد پر ضد وکارول شي.»
طالبانو تر دې دمه په وار وار په افغانستان کې د ترهګرو ډلو شتون او فعاليت رد کړی او ويلي يې دي چې هېڅ ډلې ته به اجازه ورنکړي چې د دغه هېواد له خاورې څخه د نورو هېوادونو پر ضد استفاده وکړي.
په دوو بېلابېلو غونډو کې د ايران او پاکستان د چارواکو څرګندونې ښيي چې افغانستان تر اوسه د سيمې د هېوادونو په امنيتي خبرو اترو کې يو له مهمو موضوعاتو څخه پاتې دی او د سيمې پر ثبات د دغه هېواد د تحولاتو د اغېزو په اړه اندېښنې دوام لري.
لیکواله:سلیمه آریایي
