د ښځو د همت غورځنګ او د افغانستان د ښځو یو شمېر اعتراضي غورځنګونو د اګست د ۱۵مې په مناسبت په یوه ګډه اعلامیه کې دا ورځ د افغانستان د ښځو لپاره «توره ورځ، د مقاومت، عدالتغوښتنې او مبارزې ورځ» بللې او د ښځو د حقونو لپاره یې د مبارزې پر دوام ټینګار کړی دی.
په اعلامیه کې راغلي چې د ښځو د همت غورځنګ د عدالتغوښتونکو ښځو له غورځنګ، د آزادۍ د لمر غورځنګ، د برابرۍ لپاره د افغانستان د ښځو له غورځنګ او د ښځو د آزادۍ له شبکې سره په همکارۍ، د اګست د ۱۵مې په مناسبت له افغانستان او نړیوالې ټولنې غوښتي چې د ښځو وضعیت او هغه څه ته پاملرنه وکړي چې دغه ډلې یې «د ښځو سیستماتیک ځپل، تبعیض او له ټولنې څخه حذف» بولي.
دغو غورځنګونو ویلي چې اګست ۱۵مه یوازې یوه نېټه نه ده، بلکې واک ته د طالبانو له بېرته رسېدو وروسته میلیونونه ښځې او نجونې له خپلو یو شمېر اساسي حقونو څخه بېبرخې شوي دي. په اعلامیه کې د نجونو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو د تړل کېدو، د ښځو پر کار د محدودیتونو او له معترضو ښځو سره د چلند یادونه شوې ده.
د اعلامیې په بله برخه کې راغلي چې د ښځو بېلابېلې ډلې، لکه ډاکترانې، خبریالانې، استادانې، ښوونکې، محصلینې، ښځینه کارکوونکې، پخوانۍ پولیسې او پوځي ښځینه کارکوونکې او ځوانې نجونې، د موجودو محدودیتونو له پایلو زیانمنې شوي دي. دغه غورځنګونه ټینګار کوي چې د افغانستان ښځې باید د هېواد د راتلونکي په اړه په پرېکړو کې ونډه ولري.
د ښځو د همت غورځنګ په دې اعلامیه کې ویلي چې پر ښځو لګېدلي محدودیتونه د بېلابېلو او جلا اقداماتو ټولګه نه ګڼي، بلکې هغه یې داسې تګلاره بللې چې موخه یې له ټولنیز او عامه ژوند څخه د ښځو ایستل دي. دغه غورځنګ له نړیوالې ټولنې غوښتي چې هغه موضوع چې دوی یې «جنسیتي اپارتاید» بولي، په لا جدي توګه وڅېړي.
په اعلامیه کې زیاته شوې چې د افغانستان ښځو، سره له ګواښونو، نیونو او فشارونو، خپل اعتراضونه او عدالتغوښتنې ته دوام ورکړی دی. دغه غورځنګونه د ښځو پر حقونو د زدهکړې، کار، آزادۍ او له عزت سره پر ژوند کولو ټینګار کوي.
د ښځو غورځنګونو له ملګرو ملتونو، یوناما، د امنیت شورا، د بشري حقونو شورا او د نړۍ له حکومتونو غوښتي چې یوازې د غندنې تر اعلامیو وړاندې لاړ شي او د افغانستان د ښځو د حقونو د ملاتړ او د هغوی د وضعیت د څېړلو لپاره عملي او بېړني اقدامات ترسره کړي.
په اعلامیه کې له طالبانو هم غوښتنه شوې چې د معترضو ښځو د ادعا شویو نیونو، شکنجو او ځپلو په اړه حسابورکوونکي و اوسي. دغه غورځنګونه ټینګار کوي چې د افغانستان د راتلونکي په اړه هېڅ پرېکړه باید د ښځو، په ځانګړې توګه د معترضو او عدالتغوښتونکو ښځو، له واقعي حضور پرته ونه شي.
د افغانستان د ښځو غورځنګونو د اعلامیې په بله برخه کې له نړیوالو رسنیو غوښتي چې د افغانستان د ښځو وضعیت په دوامداره توګه تر پوښښ لاندې ونیسي او د خپلو راپورونو له لارې د ښځو غږ او غوښتنې منعکسې کړي.
په اعلامیه کې له رسنیو غوښتنه شوې چې د هغو نجونو په اړه راپورونه جوړ کړي چې له ښوونځي او پوهنتون څخه محرومې پاتې دي، د هغو ډاکترانو او استادانو په اړه چې له کاره پاتې شوي، د هغو خبریالانو په اړه چې له ګواښونو او فشارونو سره مخ دي، او د هغو معترضو ښځو په اړه چې نیول شوي یا شکنجه شوي دي.
دغه غورځنګونه د اعلامیې په پای کې ویلي چې د اګست ۱۵مه د تسلیمېدو ورځ نه ګڼي، بلکې هغه د افغانستان د ښځو د مقاومت او د آزادۍ، عدالت او برابرۍ لپاره د نوي هوډ ورځ بولي.
د ښځو د همت غورځنګ او د افغانستان نورو اعتراضي ښځینه غورځنګونو ټینګار کړی چې خپلې عدالتغوښتنې ته به دوام ورکړي او د نجونو د بېرته ښوونځیو او پوهنتونونو ته د ستنېدو، د کار حق او د ښځو د آزادۍ غوښتنه یې کړې ده. دوی په پای کې ویلي دي:
«د افغانستان د ښځو غږ، د عدالت او آزادۍ غږ دی.»
لیکواله:سلیمه آریایي
