د طالبانو د کډوالو چارو عالي کمېسیون ویلي، پاکستان په یوه ورځ کې ۴ زره او ۳۷ افغان کډوال ایستلي دي. دا اقدام دوه ورځې وروسته له هغې ترسره شوی چې د پاکستان د کورنیو چارو وزارت د قانوني اسنادو نه لرونکو افغانانو د وتلو لپاره ټاکلی ضربالاجل پای ته ورسېد.
د یاد ضربالاجل له مخې، د چنګاښ له ۱۹مې (د جولای له ۱۰مې) راهیسې ټول هغه افغانان چې په پاکستان کې معتبره ویزه یا د قانوني استوګنې اجازه ونه لري، د نیول کېدو او ایستلو له خطر سره مخ دي.
د طالبانو د کډوالو چارو عالي کمېسیون د دوشنبې په ورځ، د چنګاښ په ۲۲مه، په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې دغه کسان د ننګرهار ولایت د تورخم او د کندهار ولایت د سپینبولدک له سرحدي لارو افغانستان ته ستانه شوي دي. کمېسیون زیاته کړې چې په همدې ورځ ۶۳ افغان وګړي له ایران څخه هم ایستل شوي دي.
پاکستان له طالبانو سره د اړیکو له کړکېچ وروسته، په تېر یوه کال کې د افغان کډوالو د ایستلو بهیر چټک کړی او دغه لړۍ لا هم روانه ده. طالبانو هم څو ځله ویلي چې اسلاماباد د کډوالو موضوع د سیاسي فشار د وسیلې په توګه کاروي.
له ګاونډیو هېوادونو څخه د افغان کډوالو د پراخې ایستنې دوام په افغانستان کې د بشري او ټولنیز بحران د لا ژورېدو په اړه اندېښنې زیاتې کړي دي. افغانستان دا مهال له اقتصادي ستونزو، بېکارۍ او اساسي خدمتونو ته د محدود لاسرسي له ننګونو سره مخ دی.
د کډوالۍ نړیوال سازمان د «د افغانستان د بېرته ستنېدونکو د زغم او بیا ادغام کتنې» تر سرلیک لاندې په خپل راپور کې ویلي چې د ۲۰۲۳ کال د سپټمبر له نیمایي څخه د ۲۰۲۶ کال د مې تر ۳۰مې پورې شاوخوا ۶.۰۴ میلیونه افغانان له پاکستان او ایران څخه افغانستان ته بېرته ستانه شوي دي. دې سازمان خبرداری ورکړی چې د بېرته ستنېدو د بهیر چټکتیا او پراخوالی د راستنېدونکو د بیا ادغام، د کوربه ټولنو د ظرفیت، سرپناه، عامه خدمتونو، د معیشت فرصتونو او ټولنیز یووالي لپاره جدي ننګونې رامنځته کړي دي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ د شمېرو له مخې، د ۲۰۲۵ کال له پیل راهیسې تر اوسه نږدې ۳ میلیونه افغان کډوال افغانستان ته بېرته ستانه کړل شوي دي.
په همدې حال کې، په پاکستان کې یو شمېر افغان پناه غوښتونکي وایي چې د ایستلو د بهیر چټکېدو دوی له اندېښنې، بېبرخلیکۍ او ناامنۍ سره مخ کړي دي. هغوی وایي، که افغانستان ته بېرته واستول شي، د خپل امنیت او راتلونکې لپاره به له جدي ګواښونو سره مخامخ شي.
لیکواله:سلیمه آریایي
