د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) د روان میلادي کال لپاره د افغانستان نفوس ۴۸.۶ میلیونه تنه اټکل کړی دی. دا شمېر د ملګرو ملتونو د عادي نفوسي اټکلونو او د طالبانو د ادارې له خوا د وړاندې شویو شمېرو څخه لوړ دی. د خپرو شویو اسنادو له مخې، له ایران او پاکستان څخه د افغان کډوالو پراخ بېرته راستنېدل د دې نفوسي اټکل د زیاتوالي له مهمو لاملونو څخه ګڼل کېږي.
دغه اټکل د ملګرو ملتونو په یو شمېر نورو راپورونو، لکه د خوړو د خوندیتوب او د اوبو د بحران اړوندو اسنادو کې هم کارول شوی او اوس په افغانستان کې د بشري مرستو د اړتیاوو د پوره کولو لپاره د مرستندویه بنسټونو د پلان جوړونې بنسټ جوړوي. د دې شمېرو پر بنسټ، مرستندویه ادارې د زیانمنو خلکو د ملاتړ لپاره د اړتیاوو کچه او اړینې سرچینې ارزوي.
د ملګرو ملتونو د راپورونو له مخې، د ۲۰۲۳ کال له وروستیو راهیسې تر اوسه پورې له ۵ میلیونو څخه ډېر افغان وګړي له ایران او پاکستان څخه افغانستان ته راستانه شوي دي. د دغو کسانو یوه برخه په زور ایستل شوې او بله برخه په خپله خوښه هېواد ته ستنه شوې ده. نړیوال بنسټونه باور لري چې دې بهیر د هېواد پر نفوسي جوړښت او د بشري مرستو پر اړتیاوو د پام وړ اغېز کړی دی.
په ورته وخت کې، د افغانستان د نفوس په اړه د بېلابېلو ادارو شمېرې یو شان نه دي. د ملګرو ملتونو د نفوس څانګه اټکل کوي چې په ۲۰۲۶ کال کې به د افغانستان نفوس شاوخوا ۴۵ میلیونه وي، په داسې حال کې چې د طالبانو تر ادارې لاندې د احصایې او معلوماتو ملي اداره د هېواد نفوس نږدې ۳۶ تر ۳۷ میلیونه کسانو پورې ښيي.
کارپوهان وايي، د دغو توپیرونو اصلي لامل د محاسبې بېلابېلې لارې او د دغو شمېرو د چمتو کولو بېلابېل هدفونه دي. اوچا د بشري مرستو د پلان جوړونې لپاره په افغانستان کې حاضر نفوس د وروستیو بېرته راستنو شویو کسانو په ګډون محاسبه کوي، خو د ملګرو ملتونو د نفوس اټکلونه د اوږدمهالو نفوسي بدلونونو، لکه د زېږون کچه، مړینه او کډوالي، پر بنسټ ولاړ دي.
همدارنګه، د نفوس د ثبت جامع نظام نشتوالی او د سرحدي تګ راتګ د ثبت کمزوری سیستم هم هغه عوامل دي چې د افغانستان د نفوس دقیق اټکل له ستونزو سره مخ کوي. له همدې امله، د کورنیو او نړیوالو ادارو له خوا د خپرېدونکو نفوسي شمېرو ترمنځ لا هم د پام وړ توپیر لیدل کېږي.
لیکواله:سلیمه آریایي
