د راپورونو له مخې، طالبان له ځینو ماشومانو، په ځانګړي ډول د خپلو وژل شویو جنګیالیو له اولادونو، په تبلیغاتي فعالیتونو او د دې ډلې په عامه پروګرامونو کې کار اخلي. منتقدان وایي چې د دغو اقداماتو موخه د طالبانو د نظریاتو ترویج او د دې ډلې له جوړښت او ایډیالوژۍ سره د وفادارۍ پیاوړتیا ده.
په یوه خپره شوې بېلګه کې، د طالبانو د یوه وژل شوي غړي لس کلن زوی د دې ډلې د غړو او پلویانو یوې غونډې ته وینا کړې او د خپل پلار د ځانمرګي برید پر مهال د وژل کېدو کیسه یې بیان کړې ده. دغه ویډیو په ټولنیزو رسنیو کې پراخ غبرګونونه راپارولي دي.
د راپورونو له مخې، د طالبانو له خوا په عامه پروګرامونو کې د وژل شویو غړو له اولادونو کار اخیستل یوازې همدې پېښې پورې محدود نه دي. منتقدان وایي چې دې ډلې په وروستیو کلونو کې په روزنتونونو او دیني مدرسو کې له مېشتو ماشومانو څخه هم د تبلیغاتي پروګرامونو او د خپلو نظریاتو د خپرولو لپاره استفاده کړې ده.
د بېلابېلو سرچینو په وینا، د طالبانو د وژل شویو غړو یو شمېر اولادونه د دې ډلې تر کنټرول لاندې دیني مدرسو او د ساتنې په مرکزونو کې زده کړې کوي. راپورونه ښيي چې په ځینو دغو مرکزونو کې ماشومانو ته د وینا کولو او په عامه مراسمو کې د ګډون مهارتونه ور زده کېږي او وروسته له هغوی څخه په رسمي پروګرامونو کې کار اخیستل کېږي.
په وروستیو کلونو کې خپرې شوې ویډیوګانې او انځورونه هم ښيي چې د ماشومانو ځینې ډلې د طالبانو په رسمي مراسمو کې ګډون کړی او داسې ترانې او شعرونه یې ویلي دي چې په کې د وژل شویو جنګیالیو او د دې ډلې د واکمن جوړښت ستاینه شوې ده.
په ورته وخت کې، منتقدانو د طالبانو تر کنټرول لاندې دیني مدرسو او روزنتونونو د تعلیمي محتوا په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده. دوی وایي چې دغو مرکزونو ته د خپلواکو بنسټونو او رسنیو لاسرسی محدود دی او د هغوی د درسي پروګرامونو او تعلیمي محتوا په اړه کره معلومات په اسانۍ نه ترلاسه کېږي.
طالبانو په وروستیو میاشتو کې اعلان کړی چې په افغانستان کې به د خصوصي روزنتونونو فعالیتونه ودرول شي او د دغو مرکزونو ماشومان به دولتي روزنتونونو ته ولېږدول شي. د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت ویلي چې د دې اقدام موخه د غوره خدماتو وړاندې کول او د زدهکړو لپاره د مناسبو شرایطو رامنځته کول دي.
دغه وزارت همدارنګه د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې د ماشومانو د ساتنې د مرکزونو د پراخولو له پلانونو خبر ورکړی او ویلي یې دي چې د هلکانو او نجونو لپاره به جلا جلا مرکزونه جوړ شي.
بل لور ته، یو شمېر کارپوهان او د ماشومانو د حقونو فعالان خبرداری ورکوي چې پر دیني مدرسو او د طالبانو تر کنټرول لاندې د ساتنې پر مرکزونو پراخ تمرکز ښايي د نوي نسل پر ذهنیت او فکري ودې د دې ډلې د ایډیالوژیکو نظریاتو د اغېز زمینه لا پیاوړې کړي.
منتقدان باور لري چې په تبلیغاتي فعالیتونو کې د ماشومانو کارول او پر دغو مرکزونو د خپلواکې څارنې محدودیت د افغانستان د ماشومانو د یوې برخې د تعلیمي او فکري راتلونکي په اړه اندېښنې زیاتې کړي دي.
لیکواله:سلیمه آریایي
