د یوه لوړپوړي امریکايي چارواکي په وینا، د سې شنبې ورځې د چنګاښ ۱۶مه سهار، د ایران سپاه پاسداران د هرمز تنګي ته نږدې پر دوو سوداګریزو بېړیو د توغندیو بریدونه کړي دي. د نوموړي په خبره، دغه اقدام ښايي په سیمه کې کړکېچ لا زیات کړي او د امریکا او د ایران د اسلامي جمهوریت ترمنځ روانې خبرې اترې له لا ډېرو ننګونو سره مخ کړي.
دغه امریکايي چارواکي ویلي، د بریدونو په پایله کې د مرګژوبلې کوم راپور نه دی ورکړل شوی. د هغه په وینا، دا برید وروسته له هغې ترسره شوی چې د امریکا او د ایران د اسلامي جمهوریت ترمنځ د هرمز تنګي کې د بریدونو د درولو یو اوونیزه هوکړه پای ته ورسېده.
د راپور له مخې، د ایران د اسلامي جمهوریت له لوري د بریدونو بیا پیل د هغه تفاهملیک راتلونکی لا ډېر مبهم کړی چې څه کم درې اوونۍ مخکې د دواړو لورو ترمنځ لاسلیک شوی و. دغه چارواکي زیاته کړې چې احتمال شته امریکا په ځواب کې د ایران دننه ځینې هدفونه په نښه کړي.
دا بریدونه هممهاله د ایران د اسلامي جمهوریت د پخواني مشر علي خامنهيي د جنازې له مراسمو سره ترسره شوي دي. د راپور له مخې، خامنهيي د ۱۴۰۴ کال د کب میاشتې په ۹مه، د ایران د جګړې په لومړۍ ورځ وژل شوی و. همدارنګه ویل شوي چې د اسلامي جمهوریت یو شمېر چارواکو په دغو مراسمو کې د دې پېښې له عاملانو څخه د غچ اخیستنې پر اړتیا ټینګار کړی دی.
په وروستیو اوونیو کې، له عمان سره نږدې سمندري اوبو کې د بېړیو د تګ راتګ له زیاتېدو سره هممهاله، سپاه پاسداران پر تېرېدونکو بېړیو خپلې خبردارۍ هم زیاتې کړې وې. د راپورونو له مخې، دې ځواک له بېړیو غوښتي وو چې د هرمز تنګي د تېرېدو لپاره د عمان ساحل ته نږدې د امریکا د پوځ له خوا تأیید شوې سمندري لارې څخه کار وانخلي.
سپاه پاسداران د تېرې اوونۍ په وروستیو ورځو کې د سمندري راډیو له لارې تېرېدونکو بېړیو ته خبرداری هم ورکړی و او ویلي یې وو: «زموږ توغندي او بېپیلوټه الوتکې ستاسو پر لور د توغولو لپاره چمتو دي.» د وال سټریټ ژورنال ورځپاڼې ویلي چې د دې پیغام غږیز ثبت یې ترلاسه کړی دی.
وال سټریټ ژورنال په خپل راپور کې د خبرو اترو په منځ کې پر بېړیو توغندیز برید د ایران د سپاه پاسداران د نفوذ او د امنیتي پرېکړو په بهیر کې د دې ځواک د مهم رول نښه بللې او لیکلي یې دي چې سپاه پاسداران د حکومت له نسبتاً منځلارو کړیو سره د نظر اختلاف لري.
دې ورځپاڼې تر دې وړاندې هم راپور ورکړی و چې سپاه پاسداران او هغه ته نږدې ځواکونه د امریکا او د ایران د اسلامي جمهوریت ترمنځ د هر ډول هوکړې د ترلاسه کېدو له مهمو خنډونو څخه ګڼل کېږي. د تېرې میاشتې د لاسلیک شوي تفاهملیک له مخې، دواړو لورو د وروستۍ هوکړې د ترلاسه کولو لپاره د ۶۰ ورځو د خبرو اترو موده ټاکلې، خو تر اوسه د دغو خبرو په بهیر کې د پام وړ پرمختګ نه دی راپور شوی.
د سې شنبې سهار بریدونه په داسې حال کې ترسره شوي چې د هرمز تنګي له لارې د بېړیو تګ راتګ تازه عادي حالت ته د بېرته ستنېدو په حال کې و. د راپورونو له مخې، په وروستیو ورځو کې هره ورځ د ۳۰ او ۶۰ ترمنځ بېړۍ له دې ستراتیژیکې سمندري لارې څخه تېرېدلې.
لیکواله:سلیمه آریایي
