د اطلاعاتي ټکنالوژۍ او مخابراتو لومړنی پنځه ورځنی نندارتون په کابل کې د شاوخوا ۳۰ قراردادونو او هوکړه لیکونو په لاسلیکولو سره چې ارزښت یې ۱۰ میلیونه ډالره و، پای ته ورسېد. د دغه نندارتون په پای غونډه کې د طالبانو چارواکو له مصنوعي ځیرکتیا، ډیجیټل حکومتولۍ او د هېواد د چارو په مدیریت کې له نویو ټکنالوژیو څخه د ګټې اخیستنې په اړه ویناوې وکړې.
دا نندارتون د طالبانو د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ وزارت په نوښت د افغانستان په نړیوالو نندارتونونو مرکز کې جوړ شوی و. د دغه وزارت مسوولینو اعلان وکړ چې په دې پیښه کې شاوخوا ۲۰۰ کورنیو او بهرنیو شرکتونو برخه اخیستې وه او نږدې ۱۵۰ زره کسانو ورڅخه لیدنه وکړه.
د طالبانو د ویاند مرستیال، حمدالله فطرت د پای په مراسمو کې وویل چې له مصنوعي استخباراتو څخه ګټه اخیستنه، د ډیجیټل حکومتولۍ پراختیا، د مخابراتي خدماتو ښه والی او د معلوماتو د امنیت پیاوړتیا کولای شي د دولتي ادارو فعالیت ته ارتقا ورکړي. هغه ټینګار وکړ چې افغانستان باید د اسلامي او ملي ارزښتونو په اډانه کې د روڼتیا زیاتولو او خدماتو ښه کولو لپاره له نویو ټکنالوژیو ګټه واخلي.
دا څرګندونې په داسې حال کې مطرح کېږي چې طالبانو په وروستیو کلونو کې د انځورونو او ویډیوګانو پر جوړولو او خپرولو پراخ محدودیتونه لګولي دي. د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت هم تر دې مخکې په یو شمېر دولتي ادارو کې د ژوندیو موجوداتو پر عکاسۍ او تصویر اخیستلو بندیز لګولی و.
طالبانو دغه راز په ځینو ادارو او تحصیلي مرکزونو کې د سمارټ فونونو پر کارولو هم محدودیتونه لګولي دي. دغه موضوع د ټکنالوژۍ له پراختیا سره د دغې ډلې د چارواکو د ټینګار سره په یو وخت کې د پاملرنې وړ ګرځېدلې ده.
د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې مرستیال مجیب الرحمن شېرزاد وویل چې په هېواد کې سوداګري او پانګونه تر دې دمه په عنعنوي او دودیزو طریقو اداره کېږي. د هغه په وینا، په سیمه ییزو او نړیوالو بازارونو کې سیالي او له نویو ټکنالوژیو څخه ګټې اخیستنې او د ډیجیټلي زیربناوو په پراختیا پورې تړلې ده.
د طالبانو د عدلیې وزارت مسلکي معین عبدالحکیم حیدر هم وویل چې د ټکنالوژۍ پراختیا باید د دغې ډلې له نظر سره سم له اسلامي احکامو او ارزښتونو سره همغږي ولري. هغه زیاته کړه، که د اسلامي ارزښتونو او هغه څه ترمنځ چې ده «لوېدیځ اخلاق» وبلل تعارض رامنځته شي، دغه ډله به اسلامي ارزښتونه معیار وبولي.
د طالبانو د مخابراتو وزارت مالي او اداري معین حافظ محمد امین جان عمري اعلان وکړ چې دا وزارت به د پانګونې د جلبولو او د ټکنالوژۍ برخې د پراختیا لپاره په راتلونکي کې هم ورته نندارتونونه جوړ کړي. دغه راز د دغه نندارتون د پای غونډې په ترڅ کې د «معاملاتو لارښود» له انلاین سیسټم څخه هم پرانستنه وشوه.
لیکواله:سلیمه آریایي
